30 september - 1 oktober Santiago de Compostela

Toen we ongeveer een week geleden de terugvlucht boekten hadden we enige twijfels of 3 of 4 dagen in Santiago niet te lang zou zijn. Die zijn weg. Lekker uitslapen, rustig ontbijten en dan in de stad ronddwalen: voor ons een prima manier om de pelgrimstocht af te sluiten.

Op het grote plein voor de kathedraal was er eerst alleen een plek waar een grote bus was geparkeerd. Zo snel mogelijk vertrokken we naar de zuilengang tegenover de kathedraal. Er was veel moois en liefs te zien bij mensen die de tocht net volbracht hadden. Een groep mensen, die dat met een rolstoel gedaan hadden kreeg luid applaus van iedereen op het plein. Mooi en ontroerend.

Een groep jonge meiden leverden mooie plaatjes op. Toen Herman van Coby, zittend tegen een muur, een foto wilde maken bood één van de meiden aan er één van ons beiden te maken. Dat aanbod accepteerden we graag.

Ze zei tegen Herman dat hij een mooie vrouw met een vriendelijke en open uitstraling. Hij dankte voor het compliment en voegde daaraan toe dat hij het daarmee na de 47 jaar, die hij haar kent, nog steeds van harte mee eens is.
De vrouw bleek een Tsjechische te zijn die in Praag woont. We wisselden onze ervaringen over haar bezoek aan Nederland en onze bezoeken aan Tsjechië uit. Daarna fungeerde ze min of meer als pleinfotograaf. Veel nieuwkomers zette ze op de foto. 

Onze Duitse vrienden zijn gisteren aangekomen. Ze bleken dichtbij ons te zijn en zoals dat gaat, zochten we een gezellig terras op. We wisselden onze ervaringen uit en bespraken en passant de verschillen tussen Duitse en Nederlandse culturen. Het verschil tussen het gebruik van jij en u, de Duitse gründlichkeit.  In de beelden over en weer krijgen vooral de verschillen volgens hen een veel veel zwaarder gewicht dan ze in werkelijkheid zijn. Als voorbeeld: toen ze naar Engeland gingen moesten ze een deel van de autolampen afplakken. Onze buren vertelden dat toen ze tijdens de zomervakantie dat moesten doen. Toen een Nederlander dat zag zei hij tegen zijn kinderen: Dat is nu een voorbeeld van Duitse Gründlichkeit"... We hebben het misverstand uit de wereld geholpen dat je in Nederland vrij bent om hasj te verbouwen.

Even later werden we verrast door een groot aantal vlaggen en enkele honderden demonstranten op het plein(tje) voor de kathedraal. Het bleek om een solidariteitsdemonstratie te gaan om het Catalaanse referendum te ondersteunen. Veel sprekers, spandoeken, spreekkoren en liederen, die met de hand op het hart met veel overtuiging werden gezongen. Aan iemand van een tv-zender vroeg Herman naar de achtergrond van een en ander. Het antwoord was dat de politici vooral aan zichzelf denken en verschillen benadrukken in plaats van te verbinden. Zeker in een tijd waarin de bevolking zich afvraagt waar de tijdens verkiezingen beloofde welvaart blijft.

Het verliep allemaal heel vreedzaam. Op enige afstand stonden 4 me'ers in volle uitrusting. Hun bezigheid was vooral vragen van pelgrims te beantwoorden.

's Middags bezochten we de markthallen. Een feestelijk gebeuren ook al waren diverse handelaren al bezig om hun kramen te sluiten.

Zondagmorgen troffen we bij de lift van ons hostel onverwacht twee bekenden: Louise en Espéranza, met wie we in Samos samen gegeten hebben. Na de uitwisseling van wel en wee namen we afscheid. Zij gaan nog door naar Finisterra.

Net als op zaterdag begon de ochtend in een lichtelijk miezerige regen. Als snel werd het droog en na een goed uur begon de zon te schijnen.  Daarna was en bleef het warm. Een groep mountainbikers uit Madrid arriveerde en wilde graag op de foto gezet worden. Dat deed Herman graag. De uitwisseling van informatie over de wederzijdse camino-ervaringen riep bij de Madrilenen veel ontzag op voor onze prestatie. De vraag naar hun visie op het Catalaanse referendum was niet gewenst. Het antwoord kon haast niet duidelijker: "We zijn nu met vakantie".

Op een terras ontmoetten we 3 mensen uit Porto Rico en een Australische, die samen opgetrokken waren. Een van de mannen had de Camino 10 keer gelopen en was gisteren 77 geworden. Petje af voor de prestatie. Met hun familie thuis was het redelijk goed na de verwoestende orkaan in hun land. Van de vrouw kreeg ik het e-mailadres met de opdracht wat van ons te laten horen. Dat beloofden we.

De vaste pleinmuzikant speelde het toepasselijke en befaamde lied van Louis Armstrong " What a wonderful world". Toen we er om vroegen was hij graag bereid dat nog een keer te doen.

Later op de middag troffen we Rosi en Jürgen weer op het plein. We namen afscheid van dit sympathieke stel. Het gevoel is dat we elkaar nog wel een keer zullen ontmoeten. Hoe en waar weten we niet. De toekomst zal het leren.

In het begin van de avond bezochten we de mis in de kathedraal. Ook al is de voertaal Spaans en hebben we als gereformeerden weinig kennis van de liturgie, diverse elementen herkenden we. Het wierookvat bleef tijdens deze dienst onbeweeglijk op zijn plaats.

Daarna hebben we met Anna Kwekkeboom - de vrouw van de womanpower- samen gegeten. Heel gezellig. Ook iemand, die we niet zullen vergeten. Als we een nieuwe tocht naar Italië zouden gaan maken wil ze geïnformeerd worden. Ook dat gaan we dan zeker doen.

Afscheid nemen is een beetje sterven zeggen de Fransen. Dat is zonder twijfel waar. Toch overheerst dat gevoel nu niet. Eerder het gevoel van dankbaarheid dat we zoveel mooie mensen hebben ontmoet.